تأثیر رنگ در کودکان اوتیسم

استفاده از رنگ های مناسب در محیط اطراف کودکان مبتلا به اوتیسم بسیار مهم است. تاثیر رنگ در کودکان اوتیسم به قدری زیاد است که کوچکترین تغییر در اتاق کودک مانند تغییر شدت یا روشنایی می تواند تأثیر منفی زیادی بر روی روحیه و رفتار آنها داشته باشد. از آنجایی که افراد عادی با دیدن رنگ های مختلف در محیط پیرامون خودشان تحت تاثیر قرار می گیرند باید قبول کنیم که تاثیر رنگ در کودکان اوتیسم یک موضوع کاملا جدی و ثابت شده علمی .برای درک دنیای کودکان مبتلا به اوتیسم بهتر است این نکته را قبول کنیم که آنها درکی متفاوت نسبت به افراد عادی دارند. در هنگام انتخاب رنگ های مختلف برای کودکان مبتلا به اوتیسم باید در مورد تاثیرات و پیامدهای رنگ ها آگاهی لازم را داشته باشیم.

کروماتراپی

بسیاری از فرهنگ ها از رنگ ها به عنوان راهی برای بهبودی و رسیدن به تعادل استفاده می کنند. مطابق روانشناسی قدیمی چینی که 3000 سال پیش توسط فنگ شویی ایجاد شده است، رنگ ها بر نحوه عمل، فعالیت ذهنی و ظاهرهای بدنی ما تأثیر می گذارند. اگرچه ما طبق روشهای مختلف فرهنگ های خود از رنگ های مختلفی استفاده می كنیم، اما به طور کلی این رنگ ها احساسات ما را بیان می کنند و ما بر اساس احساسات درونی خودمان رنگ ها را انتخاب می کنیم. روانشناسی رنگ ها یا کروماتراپی به استفاده از رنگ ها و ارتباط آنها با احساسات ما اشاره دارد.

علائم اوتیسم در کودکان

کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم اغلب در رفتارها، فعالیت ها و علایق خود محدود، سفت و سخت و حتی وسواسی هستند.

علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• نیاز شدید به یکنواختی
• حفظ نظم و روال روزمره
• مجذوب اشیاء نخ مانند، قطعات متحرک یا قسمت هایی از اسباب بازی ها
• حرکات تکراری بدن (دست زدن، لرزیدن، چرخیدن حول یک حرکت دایره ای)
• وسواس به اشیاء غیرمعمول (نوارهای لاستیکی، کلیدها، کلیدهای روشنایی)
• دست و پا چلفتی، حالت غیر طبیعی یا روش های عجیب و غریب هنگام حرکت کردن

علل تاثیر رنگ در کودکان اوتیسم

بسیاری از مطالعات نشان داده اند که 85٪ از کودکان اوتیسم در مقایسه با کودکان عادی، رنگ ها را با شدت بیشتری درک می کنند. در کودکان مبتلا به اوتیسم، نور چراغ ها بسیار روشن تر، صداها بلندتر، لمس شدیدتر و بوها قوی تر احساس می شوند و حتی به نظر می رسد این کودکان رنگ ها را روشن تر از حد معمول می بینند. کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در ساختار چشم خود به دلیل برخی عدم تعادل شیمیایی و نقص عصبی، ناهنجاری های دارند که منجر به تاثیر بیشتر رنگ ها در این کودکان می شود. ممکن است دیوارهای شسته شده سفید در کودکان اوتیسم سخت و سرد به نظر برسند که منجر به افزایش سطح اضطراب بیشتر در آنها می شود. کودکان اوتیسم حواس قوی تری دارند و تفاوت های حسی، نحوه مشاهده و درک رنگ ها در این کودکان نسبت به افراد عادی متفاوت است.

تاثیر رنگ در کودکان اوتیسم

بدون شک آگاهی و کسب دانش در مورد تاثیر رنگ ها بر روی کودکان مبتلا به اوتیسم برای کسانی که با این افراد سروکار دارند می تواند در رفع اختلالات خلقی کودکان مفید و مهم باشد. به طور مثال والدین با دانستن اینکه رنگ هایی مانند زرد، نارنجی و بنفش باعث افزایش سطح انرژی و توجه در کودکان مبتلا به اوتیسم می شود، می توانند برای تقویت یادگیری در کودکان درون گرای خود از این رنگ ها کمک بگیرند؛ اما برای کودکان بیش فعالی که سطح انرژی بیشتری دارند استفاده از رنگ های آبی و سبز می تواند آرام بخش و موثر تر باشد.

به طور طبیعی انتخاب رنگ و نور مناسب بر روی دیوار اتاق ها اهمیت بسیار زیادی دارد. از طرفی هم برخی افراد ترجیح می دهند از رنگ های روشن برای سالن های پذیرایی و رنگ های تیره برای اتاق خواب خود استفاده کنند. مطابق روانشناسی، هر رنگ نمایانگر ذهنیت خاص خودش است.

رنگ سفید

رنگ سفید در کودکان اوتیسم می تواند باعث خستگی بیش از حد و افسردگی شود.

رنگ قرمز

• رنگ قرمز در کودکان اوتیسم ممکن است منجر به کج خلقی آنها شود.
• رنگ قرمز می تواند درد را در قسمت های مختلف بدن آنها تحریک کند.

آبی آرامش بخش

در حالی که رنگ آبی معمولی احساس غم و اندوه را تشدید می کند، رنگ های آبی روشن و فیروزه ای باعث ایجاد آرامش و کاهش استرس در مغز کودکان مبتلا به اوتیسم می شود. بر همین اساس در کروما تراپی از رنگ های آبی روشن برای درمان درد، افسردگی و غم استفاده می شود در حالی که سایه های تیره آبی رنگ برای مقاصد آرام بخش برای درمان بی خوابی کاربرد دارد.

رنگ آبی همچنین با بسیاری از احساسات زیر همراه است:

• آزادی
• اندیشه
• روح آزاد
• وفاداری
• سلامتی

سبز

به طور کلی تن رنگ های خاکستری و کرم در افراد مختلف خاصیت آرام بخش کننده ای دارند در حالی که در کودکان مبتلا به اوتیسم رنگ های آبی و سبز خاصیت تسکین دهنده و آرام بخش بر روی آنها می گذارد. بیشتر افراد با دیدن رنگ سبز طبیعی احساس تازه و پرتحرکی به آنها دست می دهد. سبز نمادی از آرامش و طراوت است و باعث احساس امنیت در کودکان اوتیسم می شود. از آنجایی که سبز یکی از رنگ های طبیعت است می تواند نمادی از سلامتی و رشد هم باشد. از رنگ سبز برای حفظ تعادل عاطفی استفاده می شود و به کودکان مبتلا به اوتیسم کمک می کند تا احساس آرامش، امنیت و راحتی بیشتری داشته باشند.

نارنجی پرتقالی

نارنجی ترکیبی از قرمز و زرد و یک رنگ تحریک کننده است. رنگ نارنجی پرتقالی نشان دهنده غذا، سرگرمی و خانواده است. در کروماتراپی از نارنجی پرتقالی برای تحریک اشتها، فعالیت ذهنی و بروز احساسات شاد استفاده می شود. از این رو این رنگ می تواند برای کسانی که حساسیت غذایی دارند، یک رنگ مناسب باشد. رنگ هایی مانند زرد و نارنجی در بسیاری از افراد اثر آرامش بخشی دارد. اما خانواده کودکان مبتلا به اوتیسم توجه داشته باشند که اگرچه نارنجی و قرمز متعلق به یک خانواده هستند، قرمز می تواند نشان دهنده پرخاشگری، تنش، شدت و پرشور بودن باشد که به احساسات خوب و بد مربوط می شود. قرمز رنگی است که سطح انرژی بالاتری را نشان می دهد و از این رو ممکن است فشار خون و ضربان قلب را در کودکان بیش فعال افزایش دهد.

صورتی

با اینکه رنگ صورتی متعلق به خانواده رنگ های قرمز است، اما تأثیر متضادی بر روی افراد دارد. اگرچه صورتی به طور کلی زنانگی و باروری را نشان می دهد و می تواند تاثیر عاطفی و ملایمی داشته باشد. صورتی روشن ممکن است در تمرکز کردن کودکان مبتلا به اوتیسم موثر باشد. کودکان اوتیسم اعتراف می کنند که رنگ صورتی، رنگ مورد علاقه آنها است.

فواید رنگ درمانی برای کودکان اوتیسم

زندگی با یک کودک اوتیسم می تواند کاملاً چالش برانگیز باشد. کسب آگاهی لازم برای والدین در کودکان اوتیسم می تواند نقش بسیار مهمی در تربیت آنها داشته باشند. علاوه بر آن، رنگ درمانی در کودکان اوتیسم و استفاده از ترکیب نور و رنگ مناسب برای محیط اطراف می تواند نقش زیادی در درمان بیماری های جسمی و وضعیت روحی آنها داشته باشد. اوتیسم نوعی بیماری طیفی است که در آن شدت علائم ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. با این حال، علائم خاصی وجود دارد که به طور معمول مشاهده می شود. این موارد شامل دشواری در برقراری ارتباط و تعاملات اجتماعی، علایق وسواسی و رفتارهای تکراری است.

کودکان اوتیسم نسبت به اطراف بیش از حد حساس هستند و اگر رنگی آنها را تحریک کند از این رنگ دور می شوند. از طرفی هم به دلیل ناهنجاری های ساختاری در مغز کودکان اوتیسم، ادغام و پردازش اطلاعات حسی به خصوص بینایی دشوارتر می شود. از این رو قرار گرفتن مداوم در معرض رنگ های شدید می تواند مغز کودک اوتیستیک را بیش از حد تحت تاثیر قرار دهد.

به طور کلی مزایای رنگ درمانی در کودکان اوتیسم، عبارتند از:

کاهش ناراحتی

رنگ درمانی می تواند آگاهی و هوشیاری والدین کودکان اوتیسم را در مورد رنگهایی که در محیط های خانه خود استفاده می کنند افزایش دهد. والدین بهتر است با مشورت از یک روان شناس با تجربه، رنگ های متناسب با وضعیت روحی روانی کودک خود را برای محیط اطراف خانه شان انتخاب کنند.

کمک به درک بهتر

والدین کودکان مبتلا به اوتیسم بهتر است از یک متخصص رنگ درمانی مشورت بگیرند تا بفهمند کودک آنها به رنگ های مختلف چه واکنشی نشان می دهد. تشخیص نوع واکنش کودکان به رنگ های مختلف می تواند در کاهش استرس آنها موثر باشد و به آنها کمک می کند تا احساس بهتری داشته باشند.

افزایش اعتماد به نفس

تشخیص رنگ های مختلف توسط کودکان مبتلا به اوتیسم و تشویق آنها به رنگ آمیزی نقاشی های مختلف می تواند منجر به افزایش اعتماد به نفس، غرور و شادی آنها شود.

برای خیلی‌هایمان پیش آمده که با شنیدن صدای یک موسیقی شاد ناخودآگاه حال‌وهوایمان عوض شود و احساس خوشحالی کنیم. مثلاً وقت‌هایی که در سرمای زمستان سوار تاکسی می‌شویم و راننده خوش‌ذوق تاکسی آهنگ شادی را برایمان می‌گذارد حسابی سرحال می‌شویم و از مسیر لذت می‌بریم.

تأثیر موزیک شاد بر شرایط روحی و حتی جسمی ما آنقدر زیاد است که خیلی از پزشکان و روانپزشکان دنیا برای درمان بیمارانشان از آن استفاده می‌کنند. اما سؤال این‌جاست که گوش دادن به موسیقی شاد واقعاً چه تأثیری بر شادابی ما دارد؟

بهبود سلامتی با گوش‌دادن به موسیقی شاد

زمانی که ما به یک موسیقی شاد گوش می‌کنیم، به دلیل تند بودن ریتم آهنگ‌ها تنفسمان سریع‌تر می‌شود. سریع نفس کشیدن اولین نشانه‌ی فیزیکی خوشحالی است. در مقابل زمان‌هایی که به موسیقی غمگین گوش می‌کنیم ضربان قلب و تنفسمان کند شده و فشار خونمان بالا می‌رود. البته این به معنی نیست که فقط ترانه های شاد برای سلامتی ما مفید است. خیلی وقت‌ها با گریه کردن بعد از یک آهنگ غمگین یا تخلیه‌ی عصبانیتمان، حالمان بهتر هم می‌شود.

گوش دادن به موسیقی شاد می‌تواند در دوران ریکاوری به بیمارانی که جراحی می‌شوند کمک کند و یا برای از بین بردن افسردگی دوران بارداری خانم‌ها استفاده شود. از همه‌ی این‌ها مهم‌تر، موزیک شاد، به خصوص اگر به صورت زنده اجرا شود، بیشترین تأثیر را روی کودکانی که در بیمارستان‌ها بستری هستند دارد و باعث روحیه گرفتن و خوشحالی آن‌ها می‌شود.

کاهش استرس و اضطراب

گوش دادن به آهنگ‌های شاد باعث ترشح شدن هورمون سرتونین در مغز ما می‌شود. این هورمون عامل ایجاد احساس اشتیاق و خوشحالی در ماست. تحقیقات نشان داده است که اگر ما یک آهنگ شاد و مثبت را به مدت دو هفته هر روز صبح گوش کنیم، در پایان دو هفته استرس‌های ما به میزان ۱۵% کمتر شده و احتمال ابتلا به افسردگی هم در ما کاهش می‌یابد.

افزایش انگیزه به کمک موسیقی شاد

حتماً تجربه کرده‌ایم که ورزش کردن در حین گوش دادن به موسیقی چقدر برایمان آسان‌تر و لذت‌بخش‌تر می‌شود، این موضوع دلیل خوبی دارد. تحقیقات نشان داده که ریتم موسیقی تأثیر بسیار زیادی بر واکنش‌های حیاتی بدن ما دارد. بر اساس گفته‌ی محققان تأثیر موسیقی شاد بر افزایش انگیزه از برخی مواد دارویی و مخدر هم بیشتر است. در حقیقت موسیقی با افزایش سطح آدرنالین خون، باعث برانگیختگی حسی و ایجاد هیجان در ما می‌شود و این موضوع انگیزه‌ی ما را برای انجام کارها زیاد می‌کند؛ به این ترتیب گوش دادن به موسیقی با ریتم تند باعث می‌شود انگیزه‌ی ما زیاد شده و سخت‌تر کار کنیم.

تغییر خلق‌وخو

یک نکته‌ی خیلی جالب که شاید به نظرمان کمی عجیب برسد این است که گوش دادن به موسیقی شاد تا حد زیادی باعث افزایش صبر و حوصله‌ی ما می‌شود. دلیل این موضوع این است که با افزایش ضربان قلب و تنفس ما، کارکرد بدن و ذهنمان بهتر شده و در نتیجه کششمان برای تحمل کردن سختی‌ها زیاد می‌شود. با افزایش صبر و تحمل، برخوردمان با اطرافیانمان هم صمیمانه‌تر و بهتر خواهد شد.

بسیاری از ما زمان‌هایی که ناراحت هستیم به سراغ موسیقی شاد و ریتمیک می‌رویم و به کمک آن حالمان را عوض می‌کنیم. اگر چه شاید دلیل آن را ندانیم اما به کمک تجربه دریافته‌ایم که موسیقی شاد حالمان را خوب میکند. حالا که نکات بالا را می‌دانیم و از تأثیرات مفید موسیقی آگاهیم، خوب است که گوش دادن به موسیقی را به یک عادت در زندگی روزانه‌مان تبدیل کنیم و با یک راهکار ساده کیفیت زندگیمان را بهتر کنیم.